Burmistrz, parlamentarzysta i kronikarz. Robert Berndt zapisał Głogów

Przez pół wieku pracował na urzędniczych stanowiskach, a jednocześnie dokumentował dzieje miasta i jego mieszkańców. Robert Berndt należał do grona osób, które miały wpływ zarówno na rozwój Głogowa, jak i na sposób opisywania jego przeszłości. Szczególnie wiele miejsca poświęcił historii głogowskich Żydów.

• Berndt współdecydował o kierunku rozwoju Głogowa
• Trzy tomy historii miasta i osobne opracowanie o Żydach
• Dokumenty Berndta stały się podstawą późniejszych badań

Berndt współdecydował o kierunku rozwoju Głogowa

Robert Berndt urodził się 6 lutego 1811 roku w Głogowie. Z wykształcenia był prawnikiem, a w życiu publicznym pełnił między innymi funkcje syndyka i rajcy miejskiego. Został także burmistrzem Głogowa, działając jako zastępca nadburmistrza. Łącznie na stanowiskach urzędniczych przepracował około 50 lat.

W połowie XIX wieku uczestniczył w decyzjach dotyczących rozbudowy miasta. Przyjęto wówczas koncepcję wykorzystania terenów położonych na zachód od istniejącej zabudowy. W ten sposób zaczęło powstawać Rüster Vorstadt, czyli Przedmieście Wiązów. Obecnie ten obszar kojarzony jest z rejonem ulic Elektrycznej i Mickiewicza.

Jego działalność wykraczała poza samorząd. Choć nie należał do żadnego ugrupowania parlamentarnego, w latach 1849–1852 reprezentował okręg legnicki w pruskiej Izbie Reprezentantów. 24 listopada 1854 roku król Prus Fryderyk Wilhelm IV powołał go dożywotnio do Izby Panów.

W jej skład wchodzili:

• książęta z rodziny panującej,
• członkowie dziedziczni,
• członkowie dożywotni,
• przedstawiciele właścicieli ziemskich, miast i uniwersytetów.

Trzy tomy historii miasta i osobne opracowanie o Żydach

Berndt nie ograniczał się do pracy urzędniczej. Jako historyk zbierał materiały dotyczące przeszłości Głogowa, szczególnie interesując się dziejami żydowskich mieszkańców. W 1874 roku przygotował naukowe opracowanie poświęcone historii ludności żydowskiej w mieście. Jako pierwszy poinformował także o istnieniu najstarszego żydowskiego cmentarza w Głogowie.

Największym przedsięwzięciem Berndta była trzytomowa historia miasta. Poszczególne części obejmowały kolejne okresy dziejów:

• tom pierwszy, wydany w 1879 roku, opisywał Głogów w czasach wojny trzydziestoletniej,
• tom drugi, opublikowany w 1882 roku, przedstawiał historię od zakończenia wojny trzydziestoletniej do końca francuskiej okupacji Gross-Glogau w 1814 roku,
• tom trzeci, wydany w 1886 roku, obejmował lata 1815–1886.

W 1880 roku ukazała się również jego publikacja dotycząca historii Katolickiego Gimnazjum w Głogowie. Zakres tych prac pokazuje, że Berndt dokumentował nie tylko wydarzenia polityczne i militarne, lecz także rozwój miejskich instytucji oraz losy poszczególnych grup mieszkańców.

Dokumenty Berndta stały się podstawą późniejszych badań

W swoich opracowaniach korzystał przede wszystkim z archiwalnych pism urzędowych, dokumentów, listów i rozkazów. Dzięki temu jego książki nie były wyłącznie wspomnieniową opowieścią o dawnym Głogowie, ale także próbą uporządkowania źródeł dotyczących miasta.

Prace Berndta stały się punktem wyjścia dla kolejnych regionalistów. Szczególne znaczenie miały dla Juliusa Blaschke, najbardziej znanego przedwojennego popularyzatora historii Głogowa. Blaschke wykorzystał ustalenia Berndta, przygotowując wydaną w 1913 roku monografię „Geschichte der Stadt Glogau und des Glogauer Landes”.

Robert Berndt zmarł 1 stycznia 1888 roku. Został pochowany w Głogowie. Jego dorobek pozostał jednak w obiegu historycznym – zarówno w opisach rozwoju przestrzennego miasta, jak i w dokumentacji dziejów jego mieszkańców, w tym głogowskiej społeczności żydowskiej.

na podstawie: UM Głogów.