Regionaliści, którzy przybliżali historię Głogowa. Sześć ważnych nazwisk

Za ich pracą zostały rodzinne albumy, publikacje, ocalone zabytki i opowieści przekazywane podczas wycieczek. Wśród osób, które dokumentowały dzieje Głogowa i okolic, byli przewodnicy, badacze, duchowni oraz społecznicy. To wybór sześciu postaci, a nie pełna lista regionalistów, którzy odeszli w ostatnich latach. Ich dorobek można odnaleźć w muzealnych zbiorach, książkach i materiałach poświęconych przeszłości regionu.

• Albumy i wycieczki, które przybliżały dawny Głogów
• Ocalone zabytki i obraz z głogowskiej kolegiaty
• Kolorowe prezentacje i badania nad wspólną przeszłością

Albumy i wycieczki, które przybliżały dawny Głogów

Antoni Hryniewicz miał rozległą wiedzę o powojennych losach miasta. Udostępniał rodzinne fotografie, brał udział w przedsięwzięciach popularyzujących historię regionu i podsuwał pomysły kolejnym osobom zajmującym się tą tematyką. Za ten wkład otrzymał Złoty Bilet Wehikułu Czasu. Zmarł w 2020 roku, mając 80 lat. Spoczął na cmentarzu przy ul. Legnickiej.

Z Głogowem związali się także Róża i Telesfor Lewiczowie. Przyjechali tu w 1969 roku, a Róża podjęła pracę w miejskich wodociągach. Od lat 70. angażowali się w działalność opozycyjną, między innymi w Klubie Inteligencji Katolickiej. Róża uczestniczyła w odbudowie lokalnych struktur NSZZ „Solidarność” i organizacji demokratycznych wyborów.

W pamięci uczestników wycieczek Towarzystwa Ziemi Głogowskiej zapisała się jako ich zaangażowana współorganizatorka. Ceniono ją za serdeczność, poczucie humoru i gotowość do pomocy. Zmarła w 2020 roku, w wieku 71 lat. Została pochowana na cmentarzu przy ul. Świerkowej.

Więcej lokalnych informacji z Głogowa jest na glogowski24.pl. Sprawdź też, co dzieje się w najbliższych dniach – wydarzenia i imprezy zbieramy na glogowski24.pl/wydarzenie.

Ocalone zabytki i obraz z głogowskiej kolegiaty

Ks. kan. dr Aleksander Walkowiak badał i popularyzował historię Kościoła na ziemi głogowskiej. Publikował opracowania o Głogowie i okolicach, a zarazem angażował się w ochronę zabytków. W 1981 roku doprowadził do remontu XVIII-wiecznej kaplicy cmentarnej w Trzęsowie.

Wspólnie z Jerzym Sadowskim zainicjował też przewiezienie do Głogowa wyposażenia kościoła w Rapocinie. Świątynię zamknięto w 1988 roku, po wysiedleniu wsi z powodu skażenia środowiska przez Hutę Miedzi „Głogów”. Zgromadzone przedmioty zabezpieczono. Walkowiak odprawił również pierwszą po II wojnie światowej mszę w kaplicy przy zrujnowanej kolegiacie – 17 kwietnia 1989 roku. Interesował się organami i przygotował obszerną monografię poświęconą instrumentom z okolic. Zmarł w 2021 roku, mając 87 lat. Został pochowany na cmentarzu w Grodźcu Małym.

Józef Cwynar przez trzy dekady, od 1992 do 2022 roku, kierował Kołem Przewodników Terenowych i Sudeckich w Głogowie. Był przewodnikiem po Dolnym Śląsku i Sudetach, szkolił kolejne osoby oraz pisał hasła do Encyklopedii Ziemi Głogowskiej. Podczas jednej z wycieczek w klasztorze redemptorystów w Bardzie odnalazł XVI-wieczny obraz przedstawiający św. Hieronima Pokutującego. Dzieło pochodzi z głogowskiej kolegiaty i znajduje się obecnie w muzeum. Cwynar zmarł w 2024 roku, w wieku 78 lat. Spoczął przy ul. Legnickiej.

Kolorowe prezentacje i badania nad wspólną przeszłością

Albin Tomalak, emerytowany pracownik „Famaby”, dokumentował historię zakładu i popularyzował przedwojenny Głogów. Jako pierwszy w mieście przygotowywał pokazy i wystawy z kolorowymi prezentacjami dawnych widoków. Opracowane przez niego serie płyt CD trafiły do prywatnych zbiorów. Tomalak zajmował się także digitalizacją unikatowych publikacji, w tym zeszytów Encyklopedii Ziemi Głogowskiej. Zmarł w 2021 roku, mając 80 lat. Został pochowany na cmentarzu przy ul. Legnickiej.

Martin Sprungala, prezes Glogauer Heimatbund e.V. oraz Landsmannschaft Weichsel-Warthe, badał historię regionu i współpracował z Towarzystwem Ziemi Głogowskiej. Jego przodkowie pochodzili z Mochów na ziemi przemęckiej. Zajmował się historią, geografią i dziejami Europy Wschodniej, a doktorat poświęcił rodzinnym stronom. Napisał między innymi Kronikę Wschowy oraz Wsie i miasta na pograniczu głogowsko-wielkopolskim. Współtworzył także Kronikę Sławy i okolic i publikował hasła do Encyklopedii Ziemi Głogowskiej.

Wielokrotnie przyjeżdżał do Głogowa. Podczas ostatniej wizyty, w marcu 2023 roku, współprowadził w Teatrze im. Andreasa Gryphiusa wieczór poświęcony śląskiemu pisarzowi Jochenowi Klepperowi. Zmarł nagle w maju tego samego roku, w wieku 61 lat.

Dorobek tych osób ma konkretne ślady: od obrazu oglądanego w muzeum po zdigitalizowane publikacje i opowieści przekazywane podczas wycieczek. Dzięki nim historia regionu pozostaje dostępna nie tylko w opracowaniach, lecz także w zachowanych przedmiotach i materiałach.

na podstawie: Urząd Miasta Głogów.