Richard Knötel - rysownik mundurów i głogowski świadek epoki

W Głogowie rodził się artysta, którego piórko wyznaczyło wzorce dla historyków wojskowości. Richard Knötel pojawił się na świecie 12 stycznia 1857 roku w mieście-twierdzy, które kształtowało jego zainteresowanie mundurami i armią. Jego szkice trafiły do druków i na plansze, które do dziś służą badaczom i pasjonatom.

• Autor obszernego opracowania „Uniformkunde” i setek ilustracji mundurowych.
• Człowiek Głogowa, którego wczesne prace przechowuje miejscowe muzeum.

• Głogów - mury, szkoła i pierwsze lekcje rysunku
• Muzeum Archeologiczno-Historyczne - album o dawnym Glogau i jego późniejsze wydania

Głogów - mury, szkoła i pierwsze lekcje rysunku

W mieście, które funkcjonowało jako garnizon, młody Knötel dorastał w środowisku mocno nasączonym wojskową estetyką. W latach 1867-1876 uczęszczał do gimnazjum katolickiego, a pierwsze umiejętności plastyczne szlifował u ojca Augustina, nauczyciela i malarza. Wsparcie dał też nauczyciel rysunku August Senftleben oraz batalista August Beck - to oni wprowadzili go w warsztat i tematykę, która miała zdominować jego życie zawodowe.

Z Głogowa wyjechał w wieku 23 lat do Berlina, gdzie kontynuował naukę na Akademii Sztuk i rozwijał już zaplecze publikacyjne - jego prace trafiały do ówczesnych czasopism wojskowych. Z czasem zaczął opracowywać serie ilustracji oraz duże albumy dokumentujące umundurowanie armii europejskich.

Muzeum Archeologiczno-Historyczne - album o dawnym Glogau i jego późniejsze wydania

W zbiorach Muzeum Archeologiczno-Historycznego w Głogowie zachował się oryginalny album poświęcony epoce napoleońskiej zatytułowany „Groẞ Glogau in den Jahren 1806-14”. To wczesny cykl rysunków piórkiem i lawowanym tuszem, który artysta dedykował ojcu.

“Mojemu kochanemu ojcu na Święta Bożego Narodzenia 1877. Richard Knötel”

Muzealny egzemplarz doczekał się reprintu wydanego w 2017 roku, co sprawiło, że prace Knötla wróciły do lokalnej pamięci i zainteresowania badaczy. W późniejszym dorobku opublikował m.in. Buch vom Deutschen Heere, obszerne serie plansz oraz 18-tomowe opracowanie Uniformkunde, a także podręcznik Handbuch der Uniformkunde z ponad 1000 ilustracji. Jego prace obejmują opisy jednostek niemieckich, rosyjskich i francuskich - pojawiły się w nich także plansze poświęcone żołnierzom polskim, w których autor niekiedy popełniał błędy merytoryczne.

Knötel nie ograniczał się do rysunku - na przełomie XIX i XX wieku zwrócił większą uwagę ku malarstwu batalistycznemu i realizował zlecenia, w tym dla dworu cesarskiego Wilhelma II. Zmarł 26 kwietnia 1914 i został pochowany na cmentarzu św. Mateusza w Berlinie.

Dziś prace Richarda Knötela stanowią źródło inspiracji dla historyków umundurowania, kolekcjonerów i rekonstruktorów - a miejskie muzeum pozwala zobaczyć oryginały i wydania powtórne, które przybliżają wygląd dawnego Głogowa. Dla mieszkańca to szansa na bezpośredni kontakt z fragmentem miejskiej historii i materiałem, który pomaga zrozumieć, jak silnie wojskowa rola miasta wpływała na kulturę i sztukę regionu.

na podstawie: Urząd Miasta w Głogowie.