Głogów w pamięci przymusowej robotnicy z Nielubi i obraz miasta sprzed zniszczenia

Jedna podróż pociągiem otwiera całą opowieść o wojennym Głogowie. Genowefa Nabożna z Gaworzyc wraca do czasu, gdy z Wielkopolski trafiła z rodziną do Nielubi, a miasto nad Odrą stało się dla nich miejscem zakupów, niedzielnych wypraw i codziennego oswajania okupacyjnej rzeczywistości. W jej wspomnieniach Glogau sprzed 1945 roku nie jest tylko tłem, ale żywym obrazem zapamiętanym przez nastolatkę.
- Pierwsza podróż do Głogowa zaczęła się od pociągu, który przyniósł ulgę
- Sobotnie zakupy i niedzielne wypady odsłaniały inne oblicze miasta
- Wspomnienie szkoły, dentysty i miasta, które już nie wróciło
Pierwsza podróż do Głogowa zaczęła się od pociągu, który przyniósł ulgę
Genowefa Nabożna miała za sobą zaledwie początek wojennej drogi, gdy w 1941 roku razem z rodzicami i siostrą bliźniaczką przyjechała z Wielkopolski do niemieckiej Nielubi na roboty przymusowe. W Kaliszu czekali na pociąg i właśnie tam usłyszeli słowa, które dobrze pokazują napięcie tamtych dni. Dla jednej z kobiet najważniejsze było to, czy nadjedzie skład osobowy, czy towarowy.
„Na nasze szczęście nadjechał pociąg osobowy! Tym pociągiem z Kalisza pojechaliśmy do Głogowa. To była moja pierwsza podróż pociągiem.”
Z Głogowa do Nielubi jechali już furmanką. Tak zaczęła się dla nich wojna widziana nie z frontu, ale z podwórka, stacji kolejowej i codziennych dojazdów między wsią a miastem. W tej historii Głogów pojawia się od razu jako miejsce ważne, choć wtedy jeszcze obce.
Najświeższe wiadomości z Głogowa czekają na stronie głównej glogowski24.pl, a koncerty, spotkania i imprezy na najbliższe dni – w kalendarzu wydarzeń.
Sobotnie zakupy i niedzielne wypady odsłaniały inne oblicze miasta
Wspomnienia Nabożnej pokazują też Głogów sprzed zniszczenia w 1945 roku. Z perspektywy nastolatki był to, jak sama zapamiętała, bardzo ładny ośrodek. Jej mama jeździła tam w soboty po pracy, najczęściej po zakupy. Z czasem znała już niektóre Niemki ze sklepów, co w wojennych realiach musiało mieć duże znaczenie.
Same dziewczynki zaglądały do miasta niemal w każdą niedzielę, szczególnie latem. Na odzieży nosiły naszywkę z literą „P”, ale ukrywały ją pod spodem. Nikt tego nie kontrolował, a one same, jak wspominała, nie żyły jeszcze w stałym strachu.
Na stacji w Głogowie jadły drobne śniadanie, a potem szły do miasta. Była karuzela, były zakupy, były też pierwsze próby porozumienia się po niemiecku. W jednej z opowieści wraca scena ze sklepu odzieżowego, gdzie dziewczynki wybrały identyczne sukienki.
„Polskie dzieci?”
Sprzedawczyni miała zapytać z uśmiechem, gdy zobaczyła dokument od sołtysa, potrzebny do zakupu ubrań dla bliźniaczek. Z relacji wynika, że nie było problemu ze sprzedażą, a same dziewczynki były traktowane wyjątkowo, bo bliźnięta ceniono także po niemieckiej stronie. Dzięki temu przysługiwały im pełne kartki żywnościowe, takie jak niemieckim dzieciom.
Wspomnienie szkoły, dentysty i miasta, które już nie wróciło
Głogów przewijał się w życiu Nabożnej także przy bardziej zwyczajnych sprawach. Chodziła tam do stomatologa, a dzieci gospodarza uczęszczały do szkoły, w której dziś mieści się I Liceum Ogólnokształcące. Zdarzało się również, że robotników z Nielubi zabierano do miasta do przeładunku wagonów kolejowych, choć wybierano raczej osoby samotne, bez rodziny na miejscu.
Po wojnie Genowefa Nabożna osiadła na Ziemi Głogowskiej. Jej opowieść, zapisana w publikacji wydanej w 2023 roku przez Uniwersytet Wrocławski i Gminę Żukowice, zostawia ważny ślad. Pokazuje nie tylko prywatną pamięć jednej osoby, ale też to, jak wojenne losy splatały Głogów, Nielubię i okoliczne wsie w jedną, trudną historię.
na podstawie: UM Głogów.
Widzisz błąd lub nieaktualną informację? Zgłoś błąd, sprostowanie lub uwagę
![]()
Ostatnie Artykuły

Zamiast pod kocem, na plantację: REgroteka zaprasza do gry w „CUBANEO”
![[PIŁKA NOŻNA] Chrobry Głogów – Puszcza Niepołomice 0:2. Samobój i rzut karny w Betclic 1. lidze](/images/mecz/thumbnails/chrobry-glogow-puszcza-niepolomice-20112026-02.webp)
[PIŁKA NOŻNA] Chrobry Głogów – Puszcza Niepołomice 0:2. Samobój i rzut karny w Betclic 1. lidze

W Głogowie trwa „Drugi brzeg”. Wychowankowie uczą się pływać i pomagać dzieciom

W Głogowie cmentarze stały się mapą pamięci i rozmowy o dziedzictwie

85 kontroli na drogach powiatu głogowskiego. 16 ciężarówek jechało za szybko

Budżet Obywatelski Głogowa wchodzi w finał. To ostatni dzień głosowania

Od soboty nie będzie wyjazdu ze Świerkowej i Wierzbowej na Sikorskiego

Pogoda zdecyduje, czy czapka Mikołaja trafi na ratuszową wieżę

Pomnik Sybiraków w Głogowie przypomina o zesłańcach i ich losie

Weekend w Głogowie: teatr, metal i rodzinne spotkanie, 20–22 listopada

Autobusy w Głogowie zakończą kursy wcześniej w Wigilię. Zmieni się też rozkład

Głogowska policja sprawdziła mobilizację. Ćwiczenia objęły także rezerwy

Kolejowe plany obejmują Głogów. Nowy korytarz ma poprawić dojazd do Wrocławia
![[PIŁKA RĘCZNA] KGHM Chrobry Głogów – Rebud KPR Ostrovia Ostrów Wielkopolski 30:29. Przełamanie w LOTTO Superlidze](/images/mecz/thumbnails/kghm-chrobry-glogow-rebud-kpr-ostrovia-ostrow-wielkopolski-18112026-3029.webp)
[PIŁKA RĘCZNA] KGHM Chrobry Głogów – Rebud KPR Ostrovia Ostrów Wielkopolski 30:29. Przełamanie w LOTTO Superlidze
Przydatne dane teleadresowe
- Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Głogowie - kontakt, godziny i zakres pomocy
- Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Kotli - kontakt, godziny, świadczenia
- Parafia Miłosierdzia Bożego w Głogowie - historia, granice i informacje praktyczne
- Apteki Ruszowice, gmina Głogów, powiat głogowski - adresy, telefony, godziny otwarcia
- Apteki w Głogowie - godziny otwarcia, dyżury, apteka całodobowa
- Gminny Ośrodek Zdrowia w Kotli - kontakt, rejestracja, dyżury i dojazd
