Srebrna moneta przypomina o obronie Głogowa przed wojskami Henryka V

Na srebrnym krążku spotykają się dwa obrazy – średniowieczny łucznik na wałach grodu i Atena, patronka mądrości oraz sprawiedliwej wojny. Głogów znalazł się w ten sposób w gronie miejsc upamiętnionych w kolekcjonerskiej serii Narodowego Banku Polskiego. Za monetą stoi historia oblężenia, które w 1109 roku zakończyło się porażką wojsk Henryka V.

• Łucznik na rewersie przypomina o oblężeniu z 1109 roku
• Kilka lat starań doprowadziło do emisji NBP
• Głogów jako siódme miejsce w serii Polskie Termopile

Łucznik na rewersie przypomina o oblężeniu z 1109 roku

Srebrna moneta o nominale 20 złotych trafiła do obiegu w połowie października 2024 roku jako część serii „Polskie Termopile – Głogów”. Rewers przedstawia scenę oblężenia miasta. Na pierwszym planie znajduje się średniowieczny łucznik stojący na wałach obronnych, a za nim widać wieżę oblężniczą. Projekt tej strony numizmatu przygotował Kajetan Karkuciński.

Awers wszystkich monet z serii jest podobny. Widnieje na nim Atena, kojarzona z mądrością i sprawiedliwą wojną. Za jego projekt odpowiada Urszula Walerzak.

Moneta odwołuje się do kampanii prowadzonej w 1109 roku. Przeciwko Polsce ruszyło wówczas feudalne rycerstwo z Saksonii, Bawarii, Frankonii, Lotaryngii i Czech. Wojska liczyły około 10 tysięcy rycerzy, a dowodził nimi król Henryk V.

Przed rozpoczęciem działań zbrojnych władca zażądał od Bolesława Krzywoustego połowy Polski dla jego brata Zbigniewa. Domagał się także corocznej opłaty w wysokości 300 grzywien albo dostarczania wojów na każde wezwanie. Po odrzuceniu tych warunków wojska przekroczyły granicę państwa Piastów w sierpniu 1109 roku.

Oblężenie Głogowa trwało około trzech tygodni. Zakończyło się klęską armii najeźdźczej, a właśnie ten epizod historyczny znalazł się na rewersie monety. Dla mieszkańców Głogowa numizmat jest więc nie tylko przedmiotem kolekcjonerskim, lecz także trwałym odniesieniem do jednego z najbardziej rozpoznawalnych wydarzeń w dziejach miasta.

Kilka lat starań doprowadziło do emisji NBP

Pomysł upamiętnienia Głogowa oficjalnym numizmatem pojawił się po wcześniejszych działaniach związanych z emisją znaczka pocztowego. Znaczek poświęcony miastu wszedł do obiegu 25 września 2020 roku. Pokazano na nim kolegiatę oraz rzeźbę księżnej głogowskiej Salomei.

Pocztową kolekcję uzupełniały:

• koperta FDC, czyli koperta pierwszego dnia obiegu,
• okolicznościowy datownik,
• dwie kartki pocztowe przedstawiające kolegiatę.

Po tych staraniach rozpoczęły się działania na rzecz wybicia oficjalnej monety związanej z historią Głogowa. Ich efektem była decyzja Narodowego Banku Polskiego o wprowadzeniu srebrnej „dwudziestozłotówki”.

Numizmat wykonano ze srebra próby Ag 925. Ma 38,61 milimetra średnicy i waży 28,28 grama. Nakład określono na maksymalnie 10 tysięcy sztuk. Te parametry pozwalają odróżnić monetę od zwykłego środka płatniczego i są istotne dla osób zajmujących się numizmatyką – zarówno przy identyfikacji egzemplarza, jak i przy porównywaniu go z innymi emisjami.

Głogów jako siódme miejsce w serii Polskie Termopile

Seria „Polskie Termopile” została zainaugurowana w 2017 roku. Głogowski numizmat jest siódmą emisją w tym cyklu. Wcześniej NBP upamiętnił:

• Hodów z 1694 roku,
• Węgrów z 1863 roku,
• Zadworze z 1920 roku,
• Dytiatynę z 1920 roku,
• Wiznę z 1939 roku,
• Warszawę z 1939 roku.

Włączenie Głogowa do tej serii wiąże miejscową historię z innymi wydarzeniami, w których obrona niewielkich punktów miała znaczenie dla losów większych kampanii. Srebrna moneta stała się kolejnym oficjalnym przedmiotem przypominającym o oblężeniu z czasów Bolesława Krzywoustego – po znaczku, datowniku i kartkach pocztowych.

na podstawie: Urząd Miasta Głogów.