Odkrycie miedzi które zmieniło mapę przemysłu – narodziny Zagłębia Miedziowego

W ziemi wokół Głogowa i Legnicy kryła się możliwość, która w kilka lat przekształciła krajobraz, gospodarkę i codzienność tysięcy ludzi. Tam, gdzie wcześniej dominowały pola i małe miejscowości, pojawiły się kopalnie, huty i osiedla – ślady planów i decyzji, które zdefiniowały powojenny rozwój regionu. Artykuł przypomina, jak od pojedynczego odwiertu rozwinął się dziś rozległy przemysł miedziowy.

• Odkrycie które rozpoczęło łańcuch przemian
• Powstaje Legnicko‑Głogowski Okręg Miedziowy – plan, kopalnie, huty
• Głogów i okolice – jak przemysł wpisał się w miasto

Odkrycie które rozpoczęło łańcuch przemian

Przełom zaczyna się od osoby i odwiertu – to dzięki badaniom dr inż. Jana Wyżykowskiego w 1957 roku pojawiła się pierwsza, przełomowa informacja o występowaniu rudy miedzi w rejonie Sieroszowic. Znalezisko szybko zyskało rangę ogólnokrajową i zostało opisane w prasie jako dowód na nowy potencjał surowcowy Polski.

“Polska stała się krajem węgla, siarki i miedzi” – relacjonowały wówczas krajowe dzienniki.

Decyzje administracyjne pchnęły sprawę dalej – już w 1959 roku zapadły uchwały dotyczące zagospodarowania złóż, a następne lata przyniosły formalne kroki prowadzące do budowy dużego kompleksu przemysłowego. W efekcie powstała struktura, która miała obsługiwać wydobycie, przerób i produkcję metalu na dużą skalę.

Powstaje Legnicko‑Głogowski Okręg Miedziowy – plan, kopalnie, huty

Rządowe uchwały z lat wcześniejszych skonsolidowały plany w konkretne inwestycje. W 1961 roku utworzono podmioty przygotowujące przemysł miedziowy, a 11 stycznia 1962 roku zapadła decyzja o formalnym utworzeniu Legnicko‑Głogowskiego Okręgu Miedziowego. Projekt przygotowała Katedra Projektowania Kopalń AGH pod kierunkiem prof. Bolesława Krupińskiego.

W kolejnych dekadach systematycznie uruchamiano kolejne obiekty – zarówno wydobywcze, jak i hutnicze:

• kopalnie: Polkowice (1962–1967), Lubin (1964–1968), Rudna (1971–1974), Sieroszowice (1972–1979);
• huty i walcownie: rozbudowana Huta Miedzi w Legnicy, Huta Miedzi Głogów I w Żukowicach (1971), Głogów II (1978), walcownia w Orsku (1979);
• zaplecze technologiczne i badawcze – m.in. zakłady projektowe Cuprum we Wrocławiu (1967), stacje uzdatniania wody i zbiorniki poflotacyjne.

Na zagospodarowanie nowego przedsięwzięcia przeznaczono wtedy około 33 miliardów ówczesnych złotych. W kolejnych latach kompleks rozrósł się o zakłady przeróbcze, fabryki kwasu siarkowego i liczne jednostki usługowe. W 1993 roku struktury przekształcono w spółki Polskiej Miedzi.

Głogów i okolice – jak przemysł wpisał się w miasto

Dla Głogowa i sąsiednich miejscowości oznaczało to intensywną przebudowę przestrzeni i gospodarki. LGOM rozrósł się poza pierwotne granice trzech powiatów i dziś obejmuje obszar miejsko‑przemysłowy w granicach 5 powiatów – ziemskich: głogowskiego, legnickiego, lubińskiego, polkowickiego oraz grodzkiego – Legnica – na powierzchni około 2,2 tys. km². W praktyce realizacja planów oznaczała nie tylko kopalnie i huty, ale też infrastrukturę wodną, badawczą i osiedla dla pracowników.

Dla mieszkańców regionu konsekwencje były wielowymiarowe – od miejsc pracy i nowych usług po zmiany w krajobrazie i infrastrukturze. Inwestycje pociągnęły za sobą rozwój dróg, zakładów obsługi i zaplecza technicznego, a także konieczność długoterminowego planowania przestrzennego.

W perspektywie lokalnej warto pamiętać, że historia LGOM to nie tylko katalog dat i nazw. To też ślady codziennego życia – domy, osiedla i miejsca pracy, które powstały w cieniu wielkich planów oraz decyzji centralnych. Dziś te elementy tworzą ramę dla dalszego rozwoju regionu i stawiają wyzwania związane z utrzymaniem infrastruktury, adaptacją przestrzeni i równoważeniem efektów gospodarczych z potrzebami mieszkańców.

na podstawie: Urząd Miasta Głogów.