Pod posadzką kolegiaty leżą ślady najstarszego kościoła grodu

W głogowskiej kolegiacie trzeba zejść niżej, żeby zobaczyć najstarszą część tej opowieści. W Krypcie Romańskiej pod posadzką zachowały się mury, które pamiętają początki grodu i wojenne wstrząsy sprzed wieków. To właśnie tam historia nie jest już zapisana w kronice, ale w kamieniu, z którego można odczytać zniszczenie, odbudowę i upór dawnych mieszkańców.
- Pod ziemią wciąż widać ślady świątyni, o której pisał Gall Anonim
- Kamień po kamieniu odsłonił się starszy i młodszy kościół
- Odbudowa kolegiaty ocaliła relikty, które dziś można oglądać
Pod ziemią wciąż widać ślady świątyni, o której pisał Gall Anonim
W prawobrzeżnej kolegiacie zachowały się relikty dwóch kościołów grodowych. Najstarszy z nich wiąże się z wydarzeniami z 1109 roku, kiedy – według przekazu Galla Anonima – grodzianie uczestniczyli w nabożeństwie w dniu św. Bartłomieja Apostoła, gdy Henryk V przeprawiał się przez Odrę w pobliżu Głogowa. To jedyne pisane źródło, które mówi o pierwszej świątyni grodowej, ale nie zostało bez wsparcia archeologów.
Po wojnie badania prowadzili Tadeusz Zagrodzki, a później Tadeusz Kozaczewski. To oni potwierdzili, że pod późniejszą zabudową kryją się dwa nawarstwiające się założenia sakralne – starszy i młodszy kościół kamienny. Dzięki temu opowieść z kroniki zyskała twardy, materialny dowód. Dla zwiedzających oznacza to coś więcej niż historyczną ciekawostkę – w jednym miejscu można zobaczyć, jak w ciągu kilku stuleci zmieniała się sama forma grodowej świątyni.
Więcej lokalnych informacji z Głogowa jest na glogowski24.pl. Sprawdź też, co dzieje się w najbliższych dniach – wydarzenia i imprezy zbieramy na glogowski24.pl/wydarzenie.
Kamień po kamieniu odsłonił się starszy i młodszy kościół
Starszy kościół kamienny wzniesiono prawdopodobnie w drugiej połowie XI wieku. Nie przetrwał długo – najpewniej został zniszczony w 1157 roku, podczas wojny polsko niemieckiej i najazdu cesarza Fryderyka Barbarossy, razem z całym grodem. W jego miejsce, mniej więcej sto lat później, stanął młodszy kościół kamienny, który przetrwał aż do rozpoczęcia budowy ceglanej bazyliki w XIII wieku. Sama budowa nowej świątyni ruszyła jednak już pod koniec XII wieku.
Kolejni badacze kolegiaty – Olgierd Czerner i Tomasz Jurek – potwierdzili istnienie najstarszej budowli. Relikty starszego kościoła znaleziono około 1,5 metra poniżej poziomu posadzki. W drugim przęśle nawy środkowej, licząc od zachodu, odkryto czworoboczny obiekt o wymiarach 4,40 na 4,00 metra. Jego mury miały około metra szerokości i powstały z kamieni polnych oraz łupanych, spojonych zaprawą wapienną. Na wschód od tej konstrukcji odsłonięto fundamenty młodszego kościoła, jednonawowego, z absydą od wschodu. Badacze przypuszczają, że starsza świątynia również była jednonawowa, a jej fundamenty zostały częściowo zniszczone przy wznoszeniu późniejszego obiektu.
Odbudowa kolegiaty ocaliła relikty, które dziś można oglądać
Najciekawsze w tej historii jest to, że relikty nie zostały zasypane ani ukryte na nowo. Podczas powojennej odbudowy kolegiaty zdecydowano o ich zachowaniu. Trzeba było nadbudować specjalny strop, ale dzięki temu dziś można zejść do krypty i zobaczyć jedne z najstarszych założeń sakralnych w Polsce.
W podziemiach czekają też inne ślady dawnych wieków – fragmenty kamieniarki, nagrobki, epitafia i pozostałości średniowiecznych narzędzi, zebrane w stałej ekspozycji. To miejsce działa trochę jak przekrój przez czas: od grodowej świątyni sprzed stuleci po późniejsze warstwy pamięci, które przetrwały dzięki temu, że ktoś w odpowiednim momencie postanowił ich nie usuwać.
na podstawie: Urząd Miasta Głogów.
Widzisz błąd lub nieaktualną informację? Zgłoś błąd, sprostowanie lub uwagę
![]()
Ostatnie Artykuły

Zamiast pod kocem, na plantację: REgroteka zaprasza do gry w „CUBANEO”
![[PIŁKA NOŻNA] Chrobry Głogów – Puszcza Niepołomice 0:2. Samobój i rzut karny w Betclic 1. lidze](/images/mecz/thumbnails/chrobry-glogow-puszcza-niepolomice-20112026-02.webp)
[PIŁKA NOŻNA] Chrobry Głogów – Puszcza Niepołomice 0:2. Samobój i rzut karny w Betclic 1. lidze

W Głogowie trwa „Drugi brzeg”. Wychowankowie uczą się pływać i pomagać dzieciom

W Głogowie cmentarze stały się mapą pamięci i rozmowy o dziedzictwie

85 kontroli na drogach powiatu głogowskiego. 16 ciężarówek jechało za szybko

Budżet Obywatelski Głogowa wchodzi w finał. To ostatni dzień głosowania

Od soboty nie będzie wyjazdu ze Świerkowej i Wierzbowej na Sikorskiego

Pogoda zdecyduje, czy czapka Mikołaja trafi na ratuszową wieżę

Pomnik Sybiraków w Głogowie przypomina o zesłańcach i ich losie

Weekend w Głogowie: teatr, metal i rodzinne spotkanie, 20–22 listopada

Autobusy w Głogowie zakończą kursy wcześniej w Wigilię. Zmieni się też rozkład

Głogowska policja sprawdziła mobilizację. Ćwiczenia objęły także rezerwy

Kolejowe plany obejmują Głogów. Nowy korytarz ma poprawić dojazd do Wrocławia
![[PIŁKA RĘCZNA] KGHM Chrobry Głogów – Rebud KPR Ostrovia Ostrów Wielkopolski 30:29. Przełamanie w LOTTO Superlidze](/images/mecz/thumbnails/kghm-chrobry-glogow-rebud-kpr-ostrovia-ostrow-wielkopolski-18112026-3029.webp)
[PIŁKA RĘCZNA] KGHM Chrobry Głogów – Rebud KPR Ostrovia Ostrów Wielkopolski 30:29. Przełamanie w LOTTO Superlidze
Przydatne dane teleadresowe
- Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Głogowie - kontakt, godziny i zakres pomocy
- Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Kotli - kontakt, godziny, świadczenia
- Parafia Miłosierdzia Bożego w Głogowie - historia, granice i informacje praktyczne
- Apteki Ruszowice, gmina Głogów, powiat głogowski - adresy, telefony, godziny otwarcia
- Apteki w Głogowie - godziny otwarcia, dyżury, apteka całodobowa
- Gminny Ośrodek Zdrowia w Kotli - kontakt, rejestracja, dyżury i dojazd
