Dwa zamki, dwa ratusze i granica przez ulice. Tak podzielono Głogów

Granica nie biegła gdzieś daleko za murami. Przechodziła przez ulice Głogowa, rozdzielając miasto między władzę królewską i książęcą. Przez ponad stulecie działały tu dwa zamki, dwa ratusze, dwa sądy i dwie rady miejskie. Ten niezwykły układ był skutkiem walk Piastów, królów Czech oraz władców Węgier, Polski i Brandenburgii o ziemię głogowską.

• Wojna o Głogów zakończyła się podziałem miasta
• Piastowie głogowscy szukali oparcia poza Czechami
• Jan II żagański zjednoczył miasto, ale stracił księstwo

Wojna o Głogów zakończyła się podziałem miasta

Po śmierci Przemka głogowskiego w 1331 roku władzę nad księstwem przejął król Czech Jan Luksemburski. Później przekazał połowę terytorium Henrykowi I Jaworskiemu, lecz ten odstąpił ją Bolesławowi III legnickiemu, pomijając prawowitego spadkobiercę, Henryka IV Wiernego.

Do swoich praw skutecznie powrócił dopiero syn Henryka IV – Henryk V Żelazny. Po objęciu rządów w części żagańskiej rozpoczął starania o zdobycie Głogowa. W wojnie z Czechami, prowadzonej w latach 1342–1344, pokonał czeską załogę i wspierających ją mieszczan. W zamian za złożenie hołdu królowi Czech uzyskał prawa lenne do połowy miasta i księstwa. Druga część pozostała przy Janie Luksemburskim.

Trwały podział ustalono w 1346 roku. W mieście powstały dwa niezależne ośrodki władzy:

• dwa zamki,
• dwa ratusze,
• dwa sądy,
• dwie rady miejskie.

Taki układ oznaczał nie tylko rozdzielenie terytorium. Mieszkańcy mogli podlegać różnym władzom zależnie od tego, po której stronie przebiegała granica. Jednocześnie wzrosła samodzielność mieszczan, którzy zyskali większą rolę w zarządzaniu własną częścią miasta.

Piastowie głogowscy szukali oparcia poza Czechami

Podział osłabił relacje Henryka V z następcą Jana Luksemburskiego, cesarzem Karolem IV. Książę próbował wzmocnić swoją pozycję dzięki małżeństwu córki Jadwigi z królem Polski Kazimierzem Wielkim. Dla polskiego monarchy był to kolejny krok w staraniach o odzyskanie Śląska. Jego następca, Ludwik Węgierski, zrezygnował jednak z polskich roszczeń do tej dzielnicy.

Po śmierci Henryka V książęcą częścią Głogowa i księstwa rządzili jego trzej synowie. Z czasem władzę przejął Henryk Wróbel, a po nim jego syn Henryk IX. To właśnie on był gospodarzem spotkania króla Czech Jerzego z Podiebradów i Kazimierza Jagiellończyka, które odbyło się w 1462 roku.

W drugiej połowie XV wieku położenie Głogowa oraz znaczenie gospodarcze księstwa przyciągały uwagę kolejnych dworów. O wpływy zabiegali władcy:

• Węgier,
• Czech,
• Polski,
• Brandenburgii.

Brandenburczycy doprowadzili do małżeństwa księcia z ośmioletnią Barbarą, córką elektora brandenburskiego. Po śmierci męża w 1476 roku Barbara miała odziedziczyć księstwo. Królewską częścią Głogowa w latach 1384–1479 zarządzali natomiast książęta cieszyńscy.

Jan II żagański zjednoczył miasto, ale stracił księstwo

O spadek po Henryku XI upomniał się jego kuzyn Jan II żagański. W 1480 roku zbrojnie przejął część królewską i połączył obie części Głogowa. Zjednoczenie nie zakończyło jednak walki o władzę. Przeciwko Janowi wystąpił król Węgier Maciej Korwin, co doprowadziło do kolejnej wojny.

Pod koniec 1488 roku Jan II zrzekł się księstwa na rzecz Macieja Korwina. Węgierski monarcha mianował księciem głogowskim swojego syna Jana Korwina. Dwa lata później nowy władca zwolnił mieszczan z obowiązku hołdu złożonego Węgrom.

W 1490 roku Głogów i księstwo ponownie podporządkowano Czechom, znajdującym się już pod panowaniem Jagiellonów. Zarząd nad księstwem sprawowali kolejno Jan Olbracht i Zygmunt, późniejszy król Polski Zygmunt Stary. Wraz ze śmiercią Ludwika II Jagiellończyka w 1526 roku zakończyły się rządy Jagiellonów w księstwie głogowskim.

na podstawie: Urząd Miasta w Głogowie.