Poznaj plemię Dziadoszan, tajemnice dawnych mieszkańców naszego regionu

Skąd pochodziły plemiona, które ukształtowały nasz region? Odkrywamy teren, grody i starcia Dziadoszan – od granic po słynny gród Głogów – w porywającej podróży przez wczesne dzieje Śląska.

• Poznaj Dziadoszan i ich gród przy Głogowie
• Zobacz, gdzie Dziadoszanie mierzyli się z sąsiadami i jak zmieniła się mapa

Poznaj Dziadoszan i ich gród przy Głogowie

Dziadoszanie byli jednym z największych plemion zamieszkujących Śląsk od V/VI wieku, obok Ślężan. Ich terytorium obejmowało rozległy obszar wokół Odry i rzek dolnego biegu Baryczy, sięgając między innymi Rowu Krzyckiego i Polskiego oraz Obniżenia Ścinawskiego. Na południu granice biegły w okolicach źródeł Rudnej i wzdłuż dolnej Szprotawy, a na zachodzie prawdopodobnie wzdłuż Bobru, z północno-zachodnią linią przebiegającą przez Nową Sól, Kożuchów i Rudziny. Całość zajmowała według szacunków od około 2500 km2 do ponad 3000 km2.

Obszar ten był wtedy mocno zalesiony – puszcze i bory dominowały nad krajobrazem, co czyniło krainę typową dla terenów przyszłej Polski. Źródła pisane dotyczące Śląska często wspominają Dziadoszan; kluczowym dokumentem jest Geograf Bawarski z około 845 roku, który przypisał temu plemieniu 20 grodów (civitates).

W rejonie Głogowa Dziadoszanie budowali sieć grodów, mających funkcję obronną wzdłuż Odry i Wzgórz Dalkowskich. Wśród wymienianych grodów są m.in. Chobienia, Dalków, Dankowice, Dobrzejowice, Jakubów, Klenica, Obiszów, Orsk, Przedmoście oraz inne. Jeden z grodów znajdował się przy Głogowie, po prawej stronie Odry na wysokości dzisiejszego dworca kolejowego. Jednak badania archeologiczne wskazują, że centralną rolę w strukturze plemiennej mogło pełnić inne stanowisko – gród w Przedmościu.

Zobacz, gdzie Dziadoszanie mierzyli się z sąsiadami i jak zmieniła się mapa

Na przełomie VIII i IX wieku Dziadoszanie umacniali swoją obecność grodową w rejonie, który dziś znamy jako okolice Głogowa. W X wieku ich tereny trafiły pod wpływy czeskie, a po około 990 roku wraz z resztą Dolnego Śląska zostały włączone do państwa formowanego przez Mieszka I. Wówczas wiele grodów zostało zdobytych przez Polan i zniszczonych.

W Głogowie, już za czasów władzy książąt polskich, nowy gród wzniesiono w innym miejscu niż pierwotne plemienne założenie. Mimo zmian administracyjnych i przesunięć osadniczych pamięć o rozległych terytoriach i znaczeniu Dziadoszan przetrwała w kronikach. Kronikarz biskup Tiethmar wspomina m.in. spotkanie Bolesława Chrobrego z cesarzem Ottonem III w roku 1000 na granicy okręgu plemiennego Dziadoszan w Iławie (dziś część Szprotawy).

Źródła podają również, że w 1015 roku na terenach Dziadoszan doszło do zwycięskiego starcia wojsk Bolesława Chrobrego z oddziałami Henryka II. Te wydarzenia ukazują, jak strategiczne było położenie krainy i jak bardzo region ten wpisywał się w polityczne rozgrywki wczesnośredniowiecznej Europy.

Materiały wykorzystane w tekście pochodzą ze źródeł historycznych, w tym z Geografa Bawarskiego oraz kronik średniowiecznych. Dla czytelników zainteresowanych tematem radzimy zwrócić się do zasobów Urzędu Miasta oraz lokalnych instytucji kultury, które gromadzą informacje i raporty archeologiczne dotyczące stanowisk w rejonie Głogowa i okolic.

Na podstawie: UM Głogów